In de komende jaren zal het tekort aan hoogopgeleid personeel op pijnlijke wijze voelbaar worden. Met enerzijds een dubbele vergrijzing en anderzijds een dubbele ontgroening krijgt de arbeidsmarkt een drastische metamorfose. Cijfers tonen aan dat de verwachte uitstroom van babyboomers al in volle gang is. Daarmee verdwijnen er niet alleen mensen van de arbeidsmarkt, er wandelt bij veel bedrijven ook een hoop kennis de poort uit.

De helft van werknemers boven de vijftig vindt dat hun organisatie te licht denkt over hun opvolging als zij met pensioen gaan. Dat zou te compenseren zijn met nieuwe aanwas, ware het niet dat die juist afneemt. Al sinds de zestiger jaren beginnen mensen later aan kinderen en krijgen er minder. De instroom van hoogopgeleiden op de arbeidsmarkt neemt daarmee exponentieel af.

Academicus hoeft geen manager te worden
De vraag hoe we dit probleem moeten oplossen is dan ook meer dan gerechtvaardigd. Langer doorwerken? Outsourcing? Kennis uit het buitenland halen? Het zijn serieuze opties die binnen en buiten dit kader aan de orde komen. Maar een voor de handliggende optie blijft halsstarrig buiten beschouwing. Laat de academicus doen waarvoor hij is opgeleid, namelijk doorgroeien tot expert in zijn vakgebied. Voorkom dat die kennis op non-actief wordt gezet door van deze mensen managers te maken.

De winst van deze gedachtegang is dat de academicus meer tijd aan zijn vak kan besteden. En dat is niet een beetje, maar in veel al gauw 30 tot 40%. Schrap al die uren eens uit zijn of haar agenda die besteed worden aan management (vergaderingen, overlegstructuren, mensen). Bovendien zal naast de output ook de arbeidsvreugde van veel academici toenemen.

Geef de hbo´er de leiding
De status die kleeft aan de term manager is de afgelopen jaren te ver doorgeschoten. Zelfs universiteiten zijn hun studenten gaan voorspiegelen dat die titel een glansrijke carrière symboliseert. Die gedachte moet worden omgebogen. Academici die doorgroeien tot expert in hun eigen vakgebied, dat zijn de talenten waar Nederland baat bij heeft de komende jaren.

Laat de dagelijkse managementtaken over aan hbo’ers. Zij worden immers opgeleid om de bedrijfsvoering in goede banen te leiden. Communicatieve vaardigheden, personeelsmanagement en andere managementcapaciteiten behoren op hbo-opleidingen standaard tot het curriculum.

Wat je op deze stelling kunt tegenwerpen is dat de bijbehorende beloningsstructuur hiermee op de helling wordt gezet. Wie manager wordt, krijgt vrijwel automatisch salarisverhoging. In een traditionele organisatie wel. Maar niet als je anders durft te denken. Waarom kiezen organisaties niet voor de structuur van een voetbalteam? Daar verdient de trainer – in deze vergelijking de hbo’er – minder dan zijn sterspelers – de academici.

Wat vind jij?